Vliegzucht

Vliegen kan alleen in sprookjes. Peter Pan en Superman vlogen. In werkelijkheid vliegt men niet. Het zou een mooie boel worden.

Mensen kunnen niet vliegen. En toch... als ik een film zie waarin een man of vrouw door de lucht vliegt, zonder enige zichtbare hulpmiddelen, komt op mij logisch en natuurlijk over. Die eerste reactie verdampt na een fractie van een seconde om plaats te maken voor het gezonde verstand die zegt dat het onmogelijk is. Maar waarom is er die eerste impuls te denken dat het wel kan?

Veel mensen vertonen vlieggedrag... in hun dromen. Om een of andere reden is vliegen een belangrijk thema in dromen en dat is waarschijnlijk niet cultuurgebonden. Wat is de psychologische verklaring daarvoor? Het dikke dromenboek zegt: "Wanneer je in je droom met gemak rondvliegt en geniet van het uitzicht onder je, duidt dit erop dat je alles onder controle hebt. Je bent boven iets uitgestegen. Het kan betekenen dat je een ander perspectief op een zaak hebt gekregen. Het vermogen om je vlucht te sturen is representatief voor je persoonlijke gevoel van macht."

In dromen is het zo gemakkelijk. Je tuurt richting hemel, brengt jezelf in de juiste gemoedstoestand, strekt je armen, neemt een kleine aanloop en zoef! daar ga je. Maar in de saaie werkelijkheid van alledag trekt planeet Aarde je genadeloos terug naar stoeptegel of grasmat.

Sommige mensen kennen de ervaring van de lucide droom. Tijdens de droom ben je je bewust dat je droomt en is je bewustzijn ongeveer even helder en je denken ongeveer even rationeel als tijdens waken. Dat biedt ongekende mogelijkheden, omdat je in vol bewustzijn je droomomgeving kunt onderzoeken. Lucide dromers grijpen deze kans vaak direct aan om de edele kunst van het vliegen te beoefenen.

Vliegen zonder hulpmiddelen... zelfs Peter Pan en Superman konden dat niet. Peter Pan had sterrenstof nodig, Superman koos nooit zonder cape en een S op zijn borstkas het luchtruim. En vliegen met hulpmiddelen: daar kijken we niet meer van op. Om wonder en praktijk uit elkaar te houden: is het mogelijk om te vliegen met een hulpmiddel dat kleiner is en lichter weegt dan je eigen lichaamslengte of - gewicht?

Is het mogelijk om, in plaats van zwaartekracht tegen te werken, zwaartekracht te verminderen?

Zwaartekracht is de zwakste natuurkracht die we kennen. Elektromagnetisme, zwakke- en sterke kernkracht zijn veel sterker. Mogelijk is zwaartekracht zo zwak omdat het overgrote deel ervan weglekt naar een andere dimensie. Natuurkundigen onderzoeken momenteel of er inderdaad sprake is van zo'n lek. Zwaartekracht neemt kwadratisch af met de afstand, maar op heel kleine afstand kan dat anders zijn. En als dat zo is, is het lek ontdekt. Wie weet kan er kunstmatig meer weggelekt worden waardoor vliegen een koud kunstje is.

Maar vliegen blijft toch het allerleukst als het voorbehouden blijft aan de happy few. Wat blijft er van de romantiek over als iedereen zich maar in het luchtruim begeeft? Filevorming, botsingen, scheldpartijen...

Links:
Lucide droom - Wikipedia
Jetpack - YouTube

Savantsyndroom versus kwantumcomputer

Ik kon vannacht de slaap niet vatten en kwam al googelend en youtubend terecht bij een serie documentaires van Discovery Channel: Extraordinary people. De aflevering Brainman, over een jongen met een autismestoornis, boeide me vooral. Hebben we hier te maken met een bewijs dat onze hersenen als een kwantumcomputer functioneren?

Deze jongen, Daniel Tammet, ervaart nummers als kleuren en vormen. Hij kan rekensommen uitvoeren die voor gewone stervelingen alleen met hulp van een calculator te maken zijn. Het antwoord van een rekensom ontstaat organisch in zijn hoofd. Hij ziet nieuwe kleuren en een nieuwe vorm ontstaan en daarna kan hij die vorm uitlezen in een reeks cijfers: de uitkomst van de rekensom. Hij heeft het getal PI tot 22.500 cijfers achter de komma uit z'n hoofd geleerd en die in een sessie van 5 uur foutloos gereciteerd. Hij is verder goed in het leren van een taal. Hij nam de opdracht van Discovery aan om in één week IJslands te leren. Een week later was hij in deze taal in gesprek te zien op de IJslandse televisie.

Wat me vooral boeide was hoe het antwoord op een rekensom in zijn hoofd ontstaat. Dat lijkt veel op hoe kwantumcomputers werken. Het antwoord ontstaat niet lineair, via een reeks te volgen subberekeningen, maar rijst op uit een zee van kabbelende ondefinieerbare activiteitjes.

Uit mijn eigen zee van kabbelende ondefinieerbare activiteitjes rijst weinig briljants op, behalve het idee: zou dankzij Daniel Tammet te bewijzen zijn dat het brein functioneert als een kwantumcomputer? En als het brein werkelijk een kwantumcomputer is, valt dan uit zijn anatomie te herleiden hoe een kwantumcomputer gebouwd kan worden?

Sommigen noemen Daniel Tammet de steen van Rosetta, omdat hij één van de heel weinige mensen met een dergelijke stoornis / gave is die kan uitleggen wat zich in zijn hoofd afspeelt. Ben benieuwd of dat wat oplevert...

Links:
Daniel Tammet - Extraordinary people / Discovery Channel
A Look at an Autistic Savant's Brilliant Mind from NPR's Talk of the Nation

Religie en merken

Volgens antropoloog Maurice Bloch ontstond religie toen de mens verbeelding kreeg.

Met verbeelding wordt hier bedoeld het in staat zijn zich iets in te denken dat niet concreet bestaat. Dat gebeurde zo ongeveer 40 tot 50 duizend jaar geleden. Als gevolg daarvan konden we ons een god voorstellen, een leven na de dood en zoals Bloch het noemt "transcendental social", het behoren tot een groep op basis van imaginaire principes, zoals naties en clans. Het aanbidden van dezelfde imaginaire god leidt tot verbroedering, wat voor de groep een evolutionair voordeel kan zijn geweest. Kwam je vroeger een vreemde tegen, dan had je alleen de optie die ander neer te knuppelen, maar in het imaginaire tijdperk waarin we nu leven kun je met een soort wachtwoord "Wodan is groot" (beaamd door de ander: "Wodan is inderdaad behoorlijk aan de grote kant") direct vriendjes worden en samen op jacht gaan.

Dat bracht mij ertoe merkbewustzijn, vooral onder jongeren een plaag, onder diezelfde noemer te scharen. Een volkomen imaginair principe, het merk, in het leven geroepen door reclame gelardeerd met bepaalde beeldvorming, wordt ineens iets waartoe je kunt behoren, als een soort accessoire om je persoonlijkheid mee te verfraaien. "Ik ben Nike, dus stoer en sportief". Met een bord op straat lopen: "ik ben stoer en sportief", werkt niet, maar laat je subtiel het Nike-logo zien, dan is iedereen op bijna onderbewust niveau direct overtuigd van je soepele spieren en sportieve opstelling.

Ik heb het idee dat dit uitgestrekte web van transcendentale ideeën een grotere rol in het gedachtenleven en handelen van de mens speelt dan de stoffelijke wereld waarin we leven. We leven in een roze droom van onze zelfbedachte virtuele gedachtenbrouwsels.

Gezichten onthouden

Kun je goed gezichten onthouden? Deze vraag kan nu eindelijk beantwoord worden.

Een gezicht is voor mij als een boek. Geef mij één seconde de aanblik van iemands gezicht en ik kan er veel over vertellen. In veel gevallen zal ik de plank genadeloos mis slaan in de beschrijving van iemands persoonlijkheid, maar dat laat onverlet dat iemands gezicht bij mij een rijk netwerk van neuronen laat vuren. En hoe meer neuronen er vuren, des te gemakkelijker is het gezicht naderhand weer uit het geheugen op te diepen.

Nu blijkt er een test te zijn waarmee je je geheugen voor gezichten kunt meten. Ik scoorde 94%, Isis scoorde 88%. Opmerkelijk is dat het leeftijdsoptimum om gezichten te houden tussen 25 en 35 jaar ligt. Eigenlijk wel logisch. Hoe meer gezichten je al hebt gezien, hoe beter je kunt categoriseren en associëren. De grafiek zou daarom continu moeten stijgen, ware het niet dat je hersens na je 30e afsterven wat de grafiek weer doet dalen.

Doe nu zelf de test!

Maharishi Mahesh Yogi

Maharishi Mahesh Yogi is niet meer onder ons. De in Vlodrop woonachtige goeroe is op 91-jarige leeftijd overleden.

Hij leerde miljoenen een speciale techniek van mediteren, transcendente meditatie genoemd, afgekort TM.

Ook ik heb de techniek ooit geleerd. Ik beoefen het nu niet meer, maar net als fietsen verleer je het nooit.

Maharishi beweerde dat mediteren niet alleen voor jezelf gezond is, maar ook voor je omgeving. Niet alleen je hersenen gaan coherenter functioneren , het verenigde veld waar iedereen uit put eveneens. Het streven van Maharishi was om zoveel mogelijk mensen TM te leren, omdat bij voldoende mensen - zo'n 1% van de bevolking - er een opslagpunt zou zijn, waarin de effecten zo overduidelijk worden dat wereldvrede aanstaande is. Er wordt blijkbaar nog niet genoeg gemediteerd.

De TM-techniek wordt in een eenmalige persoonlijke sessie geleerd en daarna in enkele groepsessies besproken, gelardeerd met video-opnames van Maharishi. Je moet eventuele skepsis over bloemenkransen, fruit, goeroes en zweverigheid dus wel even opzij zetten.

Maar laten we het kind niet met het badwater weggooien. De TM-techniek is in ieder geval interessant te noemen. De ervaring tijdens het mediteren is overtuigend genoeg om aan te nemen dat er iets heilzaams gebeurt.

De theorie is als volgt:

De geest is altijd op zoek naar het hoogste geluk. Gedachten zijn niets anders dan wegwijzers naar dat geluk: "Ik moet nog boodschappen doen"... "Ik moet die en die nog bellen"... Het opvolgen van een gedachte levert voldoening / bevrediging op. Helaas word je nooit volmaakt gelukkig door het opvolgen van al die gedachten, omdat het dagelijks leven complex is en tot allerlei nieuwe ongenoegens en dus weer nieuwe gedachten leidt. Zie gedachten als belletjes die opborrelen uit het diepste van je geest. Ergens diep verscholen zit jouw geluksbron, de essentie waar het allemaal om draait. Maar door al die gedachten, op zich goed bedoelde pogingen om de essentie te bereiken, word je van die essentie weggeleid.
Door nu de geest om de tuin te leiden en hem een gedachte zonder betekenis aan te bieden (een mantra), zal hij die gedachte volgen. Omdat de gedachte zonder betekenis is, zal die geen andere gedachte veroorzaken. De geest is nu in staat langzaam maar zeker af te dalen naar de bron. Af en toe zul je nog afgeleid worden door gedachten die opborrelen, omdat die de belofte van geluk in zich dragen, maar als je dicht genoeg bij de bron bent genaderd, kun je op eigen houtje je weg vinden en verenig je je als vanzelf met die bron. Zie het als een bijtje en een bloempje. Op dat moment bereik je volledig geluk.

Als TM werkelijk wereldvrede kan brengen, is het vreemd te noemen dat er betaald moet worden (225 euro) om de techniek te leren. Maar er wordt wel wat nuttigs met dat geld gedaan. De opvolger van Maharishi, Maharaja Nader Raam, kreeg zijn gewicht (79,1 kg) in goud uitgekeerd van de organisatie, toen hij het verband ontdekte tussen het menselijk lichaam en de hemellichamen.

Ik vraag me af wat voor theorie dat is! Ik heb zelf namelijk ook een theorie bedacht, die ik in een volgend blog uit de doeken zal doen. Maar eerst ga ik heel veel taart eten.

Geruststellend alarm

Zondag bleven de inwoners van Helmond buiten genieten van het mooie weer, terwijl de sirenes afgingen, in verband met een brand.

Blijkbaar werkt het alarmsignaal niet meer om bewoners te alarmeren.

Elke eerste maandag van de maand om 12 uur 's middags gaan de sirenes aan om te testen of er geen vogelnestjes in de alarmtoeters zitten. Nederland is dan net gaan lunchen, de kop van de werkweek is eraf. Het alarmsignaal is dan een feestelijk geluid. Er zijn mensen die het alarmsignaal gebruiken als aanwijzer dat het weer tijd is voor de maandelijkse barbecue.

Bij mij werken de sirenes ook feestelijk uit. Het doet me denken aan de feestelijkheden rond 4 mei, 5 mei, het Songfestival en Koninginnedag. Ook al is 4 mei niet feestelijk bedoeld, de saamhorigheid, de kranslegging, de bezinning vind ik erg prettig.

De oude sirenes hadden nog iets angstaanjagends, maar de nieuwerwetse sirenes missen dat effect. Ze hebben iets clownesks en werken op de lachspieren.

Er wordt nu onderzoek gedaan naar het waarom van het niet reageren op het alarmsignaal.

Ik denk dat het stoppen met de maandelijkse test belangrijk is. Eén keer per jaar lijkt me voldoende.

Gewenste en ongewenste wanorde

Tijdens een verhuizing gaat de meeste tijd zitten in het op de millimeter vastplakken van banen behang, het op de millimeter rechttimmeren van laminaat en het op de millimeter beschilderen van kozijnen en muren. Het is een volkomen bizar gedragspatroon, maar helemaal geaccepteerd, want geen mens die er raar van opkijkt. Het menselijke brein is blijkbaar allergisch voor chaos in z'n directe omgeving.

Maar waarom vinden we het helemaal in orde dat bijvoorbeeld het houtpatroon van het laminaat chaotisch is?

Misschien omdat wij zijn geëvolueerd omgeven door chaotische patronen in de natuur. De meest voorkomende chaotische patronen, zoals hout, hebben we gelabeld als mooi of ordelijk, zodat we onze behoefte aan orde konden richten op door ons te beïnvloeden gebieden.

Chaos ontstaat wanneer elementen niet ordelijk gerangschikt zijn. Door een verzameling chaotische elementen zelf tot element te verheffen, verdwijnt de chaos. Chaos is daarmee een kwestie van hiërarchie en perceptie.

Dat verklaart een hoop. Niet alleen voor verhuizingen, maar ook voor politieke tegenstellingen. Wat de een als onoverkomelijk en stuitend ervaart, heeft de ander geaccepteerd als element binnen een groter ordelijk geheel.

Vierkante millimeter gekte

We gaan verhuizen. Een hele klus. De grootste klus van het verhuizen is niet het verhuizen zelf, maar het werken aan details in het nieuwe huis.

Behangen, lamineren, plintjes leggen, verven, het moet allemaal gebeuren. Maar waarom eigenlijk? Er is namelijk geen enkele noodzaak om het te doen. Het nieuwe huis biedt meer dan genoeg beschutting tegen de meest voorkomende weersomstandigheden. Daarnaast is er water, gas en elektriciteit om in levensbehoeften te voorzien, zoals warmte en voedsel.

Waarom moet een muur er tot op de millimeter goed geverfd uitzien? Waarom moet dat plintje op de millimeter aansluiten op het andere plintje? Waarom moet het behang naadloos aansluiten? De meeste uren van het verhuizen gaan in deze bizarre, bijna neurotisch aandoende werkzaamheden zitten.

Waarom is het niet genoeg om in een betonnen bunker te zitten waar het warm is? Okee, de akoestiek klinkt dan nogal hol, maar dat kan opgelost worden door een paar doeken aan de muur te hangen. Wat is de evolutionaire noodzaak om een woning tot op de millimeter in te richten?

Vreemd genoeg vindt iedereen het volkomen normaal dat er zoveel zorg besteed wordt aan zoveel onnodige details. Er worden zelfs hele magazines en tv-programma's besteed aan dit vreemde facet van het menselijk gedrag.

Als ik analyseer wat mijn beweegreden is om dit gedrag te vertonen, dan is het omdat anderen het ook doen. Als ik het niet doe en genoegen neem met een betonnen kamer, zal ik als "dorpsgek" bestempeld worden en m'n zorgvuldig opgebouwde sociale status zal geërodeerd raken.

De mens blijft een raar dier...

Politiek en politici

Politiek moet je niet aan politici overlaten. Politiek vergt een wetenschappelijke aanpak, niet een bevooroordeelde benadering. Niet links, niet rechts en niet recht door zee. Ronald Plasterk, moleculair bioloog, komt met interessante frisse ideeën en dat is inherent aan zijn wetenschappelijke brein.

Veel politici halen hun inspiratie uit een huis-, tuin- en keuken logica. Maar politiek is toegepaste wetenschap, multidisciplinair. Er is maar één goede oplossing voor een politiek probleem en dat is de meest doordachte.

Tot overmaat van ramp laten we het volk uitmaken wie ons mag regeren. Dé manier om demagogen, goedkope meningen en kortetermijnoplossingen vrij baan te geven. Je kunt niet van iedereen verlangen te weten hoe alle vorken in de stelen zitten. Toch vragen we aan de leek aan te wijzen wie de complexe problemen mag oplossen. Dat doen we omdat het alternatief voor democratie de dictatuur is en dat willen we nou ook weer niet.

Goed doordachte maatregelen zijn vaak niet populair omdat ze de achterban niet onmiddellijk bevredigen. Voordat het nieuwe beleid zoden aan de dijk zet zijn er alweer verkiezingen en wordt de langetermijn strateeg genadeloos afgestraft.

Om ervoor te zorgen dat verkiezingsuitslagen minder ruis bevatten van leken, zou het een idee zijn de stem van iemand te vermenigvuldigen met zijn IQ. Een stem van iemand met een IQ van 97 telt voor 0,97 stem mee, een IQ van 135 levert 1,35 stem op.

Ik vraag me af hoe een verkiezingsuitslag verandert als we het IQ meetellen. Dit kan redelijk eenvoudig worden getest. Welke partij zou verliezen en welke zou winnen?

Een nog beter alternatief voor het IQ is het PQ, Politiek Quotiënt. Stel wat dieptevragen over de grootste issues in de politiek aan de stemmer. Zo wordt heel snel duidelijk of zijn stem gebaseerd is op gedegen vooronderzoek, of belegen vooroordeel.

Lotta data little clue

We leven in een informatiemaatschappij. Maar meer informatie leidt niet vanzelfsprekend tot meer inzicht. De data die we ontvangen is onsamenhangend want het komt uit veel verschillende bronnen, bronnen die elkaar vaak ook nog eens napraten. Zo ontstaat een soort spiegelkamer of echoput. De herhaling die in de data vervat zit, kan dan abusievelijk als inzicht worden ervaren. Het is a lotta data, but little clue.

Men heeft wel behoefte aan lotta clue. Daarom is er de televisie-soap. Little data, lotta clue. Lekker met weinig informatie uren aan de slag en maar dwarsverbanden leggen. Heel therapeutisch in het braakliggende terrein dat in ons brein is ontstaan door het data-bombardement.

Door de wereld te simplificeren ontstaat een geruststellende orde waarin je tenminste weer weet waar je aan toe bent. Het is een klein speeltuintje in een drukke bebouwde kom. De wipkip is comfortabel genoeg om er lang op te blijven zitten, ook al legt die geen eieren.

Little data leidt tot lotta clue. De waarde van die clue's zal in de meeste gevallen helaas recht evenredig zijn met de hoeveelheid data die tot die clue's leiden. Of is het ook mogelijk om uit weinig data waardevolle clue's te halen, als een soort informatie-perpetuüm-mobilé?

Wat als een priester met een afstandsbediening de gebrandschilderde afbeelding op het raam van zijn kerk kon wisselen? Leidt dat tot meer clue's of tot minder?