Godfried Bomans krijgt eigen planetoïde

Schrijver Godfried Bomans (1913 - 1971) krijgt zijn eigen planetoïde. De Internationale Astronomische Unie heeft de voordracht deze maand goedgekeurd. De 23404 Bomans is ontdekt door de Amerikaanse astronoom Tom Gehrels en bevindt zich tussen Mars en Jupiter.

Bomans: "Ik wist dat er iets in de lucht hing. Ik heb er dus op gewacht. Eerst kwam er niets en toen weer een poosje niets, maar daar was het dan toch. En toegegeven, ook met een slechte treinverbinding ernaartoe is zo'n planeetje een prachtig bezit. Niet om er te wonen, maar om er af en toe naar te kijken."

De innerlijke lezer

Waar anderen moeiteloos dikke pillen weglezen, heb ik moeite zelfs het dunste niemendalletje door te bladeren. Natuurlijk heb ik wel iets beters te doen dan lezen, maar toch, wat schort eraan?

Omdat onze vakantiebestemming Rome is, vond ik het een goed idee een boek op te pakken dat tenminste zijdelings over Rome gaat (De droom van de leeuw van Arthur Japin). Maar met mijn leestempo sla ik de laatste pagina om als de kerstetalages worden ingericht.

Ik geef toe dat ik weinig dikke pillen heb verzwolgen in mijn leescarrière. Ik lees voornamelijk wetenschappelijke boeken, misschien omdat hierin in enkele pagina's het hele universum in samengebalde vorm staat omschreven. Efficiënter kan niet.

Maar waarom heb ik die efficiency nodig? Waarom lezen anderen het oeuvre van een productieve auteur in dezelfde tijd die ik nodig heb om een wc-rol te verslijten?

Sinds vandaag weet ik het antwoord. Ik lees de woorden die ik lees hardop in mijn hoofd op. De woorden op het papier laat ik in mijn brein eerst via mijn spraakcentrum lopen, voordat ik ze interpreteer. Dat spraakcentrum is helemaal niet nodig om de woorden te interpreteren. Ik hóef mezelf niet voor te lezen. Maar dat heeft niemand mij ooit verteld. En ik heb het mezelf ook nooit afgeleerd. Ik heb de kwestie gewoon ontweken door dikke pillen links te laten liggen (en mezelf terloops een hoop tijd bespaard).

Lezen is een innerlijk proces. Maar zolang er geen EEG's op school staan die inefficiënte hersenactiviteit registreren, zal ieder voor zich de strijd met zijn innerlijke lezer moeten aangaan.

A.F.Th. en Grunberg leggen het weer bij

Goed nieuws. De ruzie tussen de auteurs A.F.Th. van der Heijden en Arnon Grunberg is voorbij. De twee kemphanen hebben de strijdbijl begraven.

Opmerkelijk, want eerder had Van der Heijden gezegd niet in één ruimte met Grunberg te willen tijdens de uitreiking van de AKO Literatuurprijs a.s. maandag.

A.F.Th. van der Heijden: "We ontmoeten elkaar in het voorbijgaan, we stopten en ik stak m'n hand uit, heel formeel. Arnon legde toen zijn hand in m'n nek, trok mijn hoofd naar zich toe en zei: 'Godverdomme, wij kunnen toch wel...' en dat was het."

Gelukkig maar.

Bomans versus Reve

Godfried Bomans en Gerard Reve waren elkaars opponenten. Bomans schreef over De Avonden: 'Een schrikbarend boek'. Hij had, zo schreef hij, 'zelden een boek gelezen zo naargeestig, zo zeer van iedere positiviteit verstoken, zo grauw, cynisch en volstrekt negatief'. Omgekeerd liet Reve zich vaak laatdunkend over Bomans uit.

Er zijn ook overeenkomsten, of is het plagiaat? Het volgende gedicht van Reve uit 1973 lijkt sterk op een citaat van Bomans uit 1970:

Zuster Immaculata die al vier en dertig jaar
verlamde oude mensen wast, in bed verschoont,
en eten voert,
zal nooit haar naam vermeld zien.
Maar elke ongewassen aap die met een bord: dat hij
vóór dit, of tegen dat is, het verkeer verspert,
ziet 's avonds reeds zijn smoel op de tee vee.
Toch goed dat er een God is.

Het citaat van Bomans: klik hier.

Overeenkomst, beïnvloeding of plagiaat?

Godfriedbomans.nl

In juli 2001 registreerde ik godfriedbomans.nl. Omdat die nog vrij was. Niet echt een goede reden, maar ik had toen blijkbaar nog genoeg vrije tijd over dat ik de illusie had dat ik daar ooit een leuke website van kon maken. En in ieder geval behoedde ik de domeinnaam voor praktijken van minder eervolle personen, die er 'een slaatje uit wilden slaan'.

Maar was mijn actie wel zo eervol? Door het registreren behoedde ik de domeinnaam behalve voor oneervolle praktijken ook voor het registreren door het Godfried Bomans Genootschap. Zij moesten het jarenlang stellen met de vreemde domeinnaam bomans.demon.nl.

Ik kan me herinneren ooit een poging gedaan te hebben om de domeinnaam te slijten aan degene die er recht op heeft. Zonder succes. Door de afgelopen piek in belangstelling voor Bomans, vanwege zijn 35e sterfdag op 22 december 2006, ging mijn geweten opnieuw knagen. Na een Google zoekopdracht kwam ik op bomans.demon.nl terecht, de website van het Godfried Bomans Genootschap. Toevallig waren zij juist weer begonnen op zoek te gaan naar een geschiktere domeinnaam. Vanaf gisteren staat godfriedbomans.nl op hun naam en draait daar de website. "Een betere domeinnaam kan het Genootschap zich niet wensen", mailden ze.

Het voelt als een goede daad, maar eigenlijk heb ik teruggegeven wat ik ooit gestolen had.

Links:
godfriedbomans.nl
Uitgesproken Godfried - NCRV Dokument 99 min 46 sec (video)

Maarten Biesheuvel

Maarten Biesheuvel heeft de P.C. Hooftprijs gewonnen voor zijn gehele oeuvre. De prijs, 60.000 euro, wil hij schenken aan Partij voor de dieren. Of hij onder de verplichting het bedrag aan zijn schrijversschap te besteden uit kan komen is maar de vraag. Aan de andere kant zegt hij dat hij gestopt is met schrijven.

Birdy Num Num en ik waren eind jaren 80 om een of andere reden fan van hem. Lazen z'n boeken, gingen naar een lezing en volgden radio- en tv-programma's over hem. We konden een poster van hem die bij Bruna hing, levensgroot, 2 bij 2 meter, op bordkarton geplakt, mee naar huis nemen en hingen het op zolder op.

Ik vroeg me wel eens af hoe het met hem ging en waarom we niets meer hoorden. Dat is nu duidelijk.